Almaniya və Türkiyə arasında DÖNƏR DAVASI ...
![](https://www.nuh.az/uploads/posts/2024-09/thumbs/big_1727525135_doner.jpg)
Ankara və Berlin dönər kababının verilmə resepti və üsulu ilə bağlı mübahisə edir. Türkiyə ənənəvi yemək növünün müəllifliyini Almaniyada qorumağa çalışır. Bu yemək 60-cı illərdə Almaniyaya gələn türk işçilər tərəfindən təkmilləşdirilib. Lakin Almaniya prezidenti Frank-Valter Ştaynmayer dönəri Almaniyanın milli yeməyi adlandırır.
Qaynarinfo "The Economist"ə istinadən xəbər verir ki, Avropa Komissiyası (AK) Türkiyə və Almaniyaya dönərin düzgün resepti ilə bağlı mübahisəni həll etmək və kimin milli yeməyi olduğuna qərar vermək üçün altı ay vaxt verib. Əks halda qərar Brüssel tərəfindən veriləcək.
Öz reseptinizlə gəldiniz
İki il əvvəl Ankara dönərin "zəmanətli ənənəvi ixtisaslaşma” sxemi çərçivəsində qorunması tələbi ilə AK-yə müraciət etmişdi. Türkiyə Aİ-nin üzvü olmasa da, ənənəvi yeməkləri üçün cəmiyyətdən qorunan status tələb edə bilər. Türkiyə paxlavası artıq bu statusu alıb. Lakin məsələ dönərə gələndə, vəziyyət qəlizləşib. Belə ki, 1961-ci ildə Türkiyə ilə Almaniya arasında türk işçi qüvvəsinin Almaniyanın əmək bazarına cəlb edilməsinə dair rəsmi müqavilə imzalanıb. Bundan sonra türk miqrant işçilər kütləvi şəkildə Almaniyaya gəlməyə başlayıb.
Bu, iki səbəbdən Ankara üçün faydalı idi. Kişilər yaxşı pul qazanıb, bununla da Türkiyədə qalan ailələrinə maddi yardım edə bilirdilər. Bundan əlavə, Almaniyada türk işçilər üçün ixtisaslarını artırmaq və yeni peşə bilikləri və xarici təcrübə ilə vətənə qayıtmaq imkanı yaranırdı.
Əvvəlcə türk işçilərin Almaniyada qalma müddətinin məhdudlaşdırılması nəzərdə tutulurdu. Ehtimal olunurdu ki, bir neçə il işlədikdən sonra miqrantlar öz vətənlərinə qayıdacaqlar. Belə ki, Almaniya hakimiyyəti Türkiyə vətəndaşlarının daimi yaşamaq üçün Almaniyaya köçməsinin qarşısını almaq istəyirdi. Ancaq üç il sonra, 1964-cü ildə alman işəgötürənlərinin özlərinin xahişi ilə Almaniya ilə Türkiyə arasında müqavilənin mətninə əhəmiyyətli düzəlişlər edildi: türk işçilərinin ölkədə qalma müddəti artırıldı - xərclər ölkəyə yeni işçilərin gətirilməsi və onlara peşə vərdişlərinin öyrədilməsi həddən artıq yüksək olduğu üçün lazımi təcrübəni qazanmış şəxslərlə işi davam etdirmək daha sərfəli idi. Türklər üçün ciddi maneə ailə birləşməsinə qadağa qoyulması idi. Amma bir müddət sonra alman hakimiyyəti türk arvad və uşaqlarının Almaniyaya gəlib bu ölkədə qalmasına icazə verdi.
Almaniyada türk işçilərlə birlikdə dönər kababı da meydana çıxdı. Ancaq tədricən ənənəvi türk resepti dəyişdi - Türkiyədən gələn qonaq işçilər onu təkmilləşdirdilər.
Dönərlərdə fərq
İndi Almaniyada yeyilən dönərlər ənənəvi variantdan çox fərqlidir. Alman reseptinə görə, yemək ənənəvi Yaxın Şərq mayasız çörəyi olan piteynin arasına yığılır, kələm və ya kahı üstünə qoyulur, sonra sarımsaqlı sous əlavə edilir. Türkiyədə isə adətən ya düyü qarniri ilə verilir, yaxud pomidor, acı bibər və kartof qızartması ilə birlikdə çörəyin arasına yığılır. Bəzən işlənmiş pendir də əlavə olunur.
Eyni zamanda, "The Economist"in qeyd etdiyi kimi, türk aşpazları sarımsaq sousu əlavə etməkdənsə, özlərini "bıçağın altına atmağı" daha üstün tutarlar. Bundan əlavə, ölkədə ətin hazırlanması, kəsilməsi və marina üsulu da tənzimlənirdi. Məsələn, mal, quzu və toyuq ətindən istifadə edə bilərsiniz, ancaq buzov və hinduşka ətindən istifadə edə bilməzsiniz.
Avropa İttifaqından ədalətsiz xəbərdarlıq
Avropa Komissiyası xəbərdarlıq edib ki, ölkələr altı ay ərzində kompromis əldə etməsələr, dönərin statusunu özü müəyyən edəcək. Türkiyə qalib gəlsə və Aİ-dən ənənəvi yeməyin adını qorumaq hüququnu ala bilsə, məşhur yemək Avropada ət seçimi, marina edilmə və kəsmə üsulu da daxil olmaqla türk qaydalarına uyğun hazırlanmalı olacaq. Və ənənəvi Aİ dönəri daha sonra başqa ad altında satılmalı olacaq.
Hazırda Avropada dönər kabablarının satışı ildə təxminən 3,5 milyard avro təşkil edir ki, bunun da 2,3 milyard avrosu Almaniyadan gəlir. Alman siyasətçiləri də dönəri çox sevirlər. Almaniya prezidenti Frank-Valter Ştaynmayer aprel ayında Türkiyəyə səfəri zamanı dönərləri milli alman yeməyi adlandırıb.
Qeyd edək ki, bəzi Qərb ölkələri türk və ərəb yeməklərinin populyarlığını görərək öz milli mətbəxini və sahibkarlarını qorumağa çalışırlar. Bu, təkcə Almaniyada deyil, Fransa və İtaliyada da baş verir. Eyni zamanda, Avropa ölkələrində dini zəmində ayrı-seçkilik halları var. Ekspertlər qeyd edir ki, Parisdəki terror aktlarından sonra dönəri müsəlman yeməyi adlandırılmağa başlayıblar.
Oxşar xəbərlər
- Rusiyalı tatar qızı Miss Europe müsabiqəsinin qalibi olub
28 sentyabr 2024 14:14
- Başladılar: Ermənistan və İran Araz çayı üzərindən körpü salır
28 sentyabr 2024 13:51
- İcra başçısının qalmaqallı oğlu dövlət qurumuna qarşı: Nə baş verib?
27 sentyabr 2024 18:05
- Elza Seyidcahan 100 MİN DƏYƏRİNDƏ qızıllarını LOMBARDDAN geri ala bilmir
26 sentyabr 2024 15:20
- Azərbaycan xanımları ölkəni niyə tərk edir? - Millət vəkili
25 sentyabr 2024 14:49
- Şirkətlər işçini hansı halda işdən ÇIXARA BİLƏR ?
24 sentyabr 2024 13:44
- Qazaxıstanın müdafiə naziri Azərbaycana gəldi
23 sentyabr 2024 21:48
- SSumqyıtdakı Az-Lead akkumulyator zavodunun 1.3 MİLYON MANAT VERGİ BORCU
23 sentyabr 2024 21:38
- Türkdilli ölkələrin Şahmat Assosiasiyası yaradıldı
23 sentyabr 2024 17:45
- Türk dünyasının ilk HAKIM qadını: Repressiya maşını Mühlisə Bubini necə məhv etdi
22 sentyabr 2024 15:21
Xəbər lenti
- Abel Məhərrəmov Qarabağ qazisinin torpağını ZƏBT EDİB ?
28 sentyabr 18:07
- Keçmiş icra başçısı Kürün 8 qolunu qurudub? - Əbülfəz Ağayevə ittiham
28 sentyabr 16:12
- Almaniya və Türkiyə arasında DÖNƏR DAVASI ...
28 sentyabr 16:05
- Bakıda DÜNYA PROKURORLARININ iclası keçirilir - Foto
28 sentyabr 15:50
- Prezidentdən MÜHÜM FƏRMAN
28 sentyabr 14:30
- NAR YAŞAT Fondu ilə birgə şəhid ailələri üçün layihə həyata keçirilib
28 sentyabr 14:22
- Rusiyalı tatar qızı Miss Europe müsabiqəsinin qalibi olub
28 sentyabr 14:14
- Mahaçqalada dəhşətli partlayış-12 ölü
28 sentyabr 14:05
- Başladılar: Ermənistan və İran Araz çayı üzərindən körpü salır
28 sentyabr 13:51
- Azərbaycanda pionerlər niyə öldürülürdü?
28 sentyabr 11:58
- Sahil Babayevdən nazir müavinin deputat seçilən xanımının yerinə təyinat
27 sentyabr 18:18
- Qüdrət Qurbanova yeni vəzifə verildi - Heydər Əsədovun yerinə gətirildi
27 sentyabr 18:12
- İcra başçısının qalmaqallı oğlu dövlət qurumuna qarşı: Nə baş verib?
27 sentyabr 18:05
- Polad Həşimovun anasından ürəkdağlayan görüntülər - Foto+VİDEO
27 sentyabr 12:14
- Narin Güranın qətlində gizlənən sirr - Əmi göstəriş verib, baldız təşkil edib
27 sentyabr 11:58
- Azərbaycanda Anım Günüdür
27 sentyabr 11:22
- Sumqayıtda futbolçular isti su tapmır... - 100 mindən çox borcu kim ödəməlidir?
27 sentyabr 00:02
- İqtisadi məsələlərə həsr olunmuş müşavirə keçirildi, Prezident çıxış etdi (FOTO/YENİLƏNİB)
26 sentyabr 15:29
- Elza Seyidcahan 100 MİN DƏYƏRİNDƏ qızıllarını LOMBARDDAN geri ala bilmir
26 sentyabr 15:20
- Prezident müşavirə keçirdi
26 sentyabr 15:09
- 27 sentyabr tarixi və müqəddəs gündür - Əli Məsimli yazır
26 sentyabr 13:40
- Japarov Akayevin səhvlərini sadaladı – 99 dəfə yaxşılıq et, bir dəfə səhv, bağışlanmaz
26 sentyabr 12:14
- Azəristiliktəchizat-ın yığılmış zərəri 120 milyon manata yaxınlaşdı
26 sentyabr 11:50
- Bakıda bu universitetin yataqxanalarını bit basıb (VİDEO)
26 sentyabr 11:41
- Vilayət Eyvazov Yevlaxda tapşırıqlar verdi - Fotolar
26 sentyabr 11:24
- Nazirliyin işdən çıxardığı direktor xəstəxanalıq oldu- XADİMƏ qədər hörmətim...
25 sentyabr 22:41
- Prezident qırıcıda... - Video
25 sentyabr 22:16
- 10-a yaxın vəkil Kollegiyadan çıxarılır
25 sentyabr 20:56
- Azərbaycan xanımları ölkəni niyə tərk edir? - Millət vəkili
25 sentyabr 14:49
- Bu gün Qənirə Paşayevanın xatirəsi anılacaq
25 sentyabr 13:49
Video & Fotoqalereya
Video
Fotoqalereya