Xruşovun müşavirədən qovduğu erməni nazir – Şuşada onun büstü də qoyulub

O, çox gənc yaşlarından siyasi fəaliyyətə başlayıb, hansı vəzifəni tutmasından asılı olmayaraq, ətrafındakılarda özünə güvənən məmur təəssüratını yarada bilib. Əslində Tevosyanda bu güvənlik heç də onun bacarığından, iş məhsuldarlığından yox, ona hamilik edənlərin gücündən irəli gəlib.
Hələ 1919-cu ildə Bakıda gizli fəaliyyət göstərən partiya təşkilatlarının birinin katibi olan, daha sonra isə Bakı şəhər Partiya Komitəsinin məsul katibi vəzifəsini daşıyan Tevosyan ilk dəstəyini Anastas Mikoyan və Levon Mirzəyandan alıb. Qeyd edək ki, Levon Mirzəyan da siyasi fəaliyyətinə Bakıda başlayıb və 1926-1929-cu illərdə Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi olub. Tevosyanla Mirzəyanı qohumluq əlaqələri də bağlayıb. Belə ki, Tevosyanın bacısı Mirzəyanla ailə həyatı qurub.
Tevosyanın Bakıdan başlanan vəzifə karyerası Moskvada uğurla davam edib. O, 1956-cı ilə qədər SSRİ gəmiqayırma sənayesi naziri, adları tez-tez dəyişən Metallurgiya Nazirliyinin rəhbəri və nəhayət SSRİ Nazirlər Sovetinin sədr müavini vəzifəsinə qədər yüksəlib.
Bütün fəaliyyəti dövründə Tevosyan azərbaycanlılara qarşı qeyri-səmimi münasibətini büruzə verməkdən çəkinməyib. Öz sahəsi üzrə xidməti araşdırmalarda, hesabatlarda o, həmişə çalışıb ki, Azərbaycanın adı yaxşı mənada hallanmasın. Təbii ki, bu da səbəbsiz olmayıb. Belə ki, 1901-ci ildə Şuşada anadan olan Tevosyan 5 yaşında olarkən valideynləri Şuşanı tərk ediblər. Onun tərcümeyi-halında bu faktın səbəbi açıqlanmayıb. Ancaq bəzi erməni mənbələrində qeyd olunub ki, 1905-ci ildə Şuşada baş verən məlum iğtişaşlardan sonra Tevosyanın atası qorxduğu üçün ailəsi ilə birlikdə bu şəhəri birdəfəlik tərk edib.
Tevosyanın fəaliyyətində qaranlıq məqamlardan biri 1929-1930-cu illərlə bağlıdır. Məhz həmin illərdə o, Almaniyada təcrübə keçib və həmin müddətdə Almaniyanın xüsusi kəşfiyyat orqanları ilə əməkdaşlıqda şübhəli bilinib. Məsələ Kremlə qədər gedib çatıb. Anastas Mikoyanın müdaxiləsindən sonra Tevosyan üçün təhlükə sovuşub.
Tevosyan Stalinin hakimiyyəti illərində ötkəm nazirlərdən biri saylsa da, 1938-ci ildə o, elə Stalinin və onun silahdaşlarının qarşısında baş əyməyə məcbur qalıb. Tevosyanın yeznəsi, yuxarıda adını qeyd etdiyimiz Levon Mirzəyan Qazaxıstanda birinci katib işləyəndə həbs edilib. Anti-sovet fəaliyyətdə, vəzifə səlahiyyətlərini aşmaqda və digər maddələrlə ittiham olunan Mirzəyanın yaxın qohumu Tevosyanla əlbir olması faktları da aşkar edilib. Stalin Tevosyanın fəaliyyətini araşdırmaq üçün üç nəfərlik komissiya yaradıb. Komissiyada Anastas Mikoyan, Vyaçeslav Molotov, Lavrenti Beriya təmsil olunublar. Tevosyan Lefertovo həbsxanasında sorğu-suala tutulub.
Araşdırmaların nəticələri Stalinə məruzə ediləndə Mikoyan və Beriya Tevosyanın günahsız olduğunu bildiriblər. Molotov isə həmkarlarının fikirlərinə qəti etirazını bildirib:
- Yoldaş Stalin, bu məsələ daha dərindən araşdırılmalıdır. Tevosyanın fəaliyyətində kifayət qədər şübhəli məqamlar var.
Sonda Stalin Mikoyan və Beriyanın məruzələrini əsas tutaraq Tevosyana fəaliyyətini davam etdirməyə icazə verib.
Bu hadisədən sonra Tevosyan qısa müddət ərzində özünü sədaqətli kommunist və bacarıqlı mütəxəssis kimi təqdim etməyi bacarıb. Elə bunun müqabilində də o, nazir vəzifəsindən SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin müavini vəzifəsinə təyinat alıb.
Həbslərdən, Stalin rejiminin repressiyalarından ustalıqla yaxa qurtara bilən, daha böyük kürsülərə sahib olan Tevosyanda özünə qarşı güvənlik və arxayınlıq bir az da artıb. Amma o, nəzərə almayıb ki, sərt addımlar atmaqda Nikita Xruşov heç də Stalindən geri qalan deyil.
1956-cı ildə SSRİ dövlət nəzarəti naziri vəzifəsində işləyən Molotov Mərkəzi Komitənin Rəyasət Heyətinə (büroya) Tevosyanın fəaliyyətindəki nöqsanlarla bağlı arayış təqdim edib. Xruşovla Molotovun arasındakı münasibətlər soyuq olsa da, Xruşov onun təqdim etdiyi arayışa dərhal reaksiya verib. Mərkəzi Komitədə keçirilən müşavirədə Xruşov Tevosyanın kurasiyasında olan metallurgiya sahəsindəki problemlərdən söz açaraq onu tənqid edib. Tevosyan Xruşovla razılaşmayıb:
- Nikita Sergeyeviç, tənqidinizdə heç bir əsas görmürəm. Mən metallurqam və bu sahədə vəziyyətin necə olduğunu sizdən yaxşı bilirəm.
Xruşov bu dəfə əsəblərini cilovlaya bilməyib və yumruğunu stola çırpıb:
- Sən mənimlə mübahisə edirsən? Müşavirəni tərk et, sən bu gündən vəzifəndən azadsan.
Beləliklə, Tevosyan baş nazir müavini vəzifəsindən kənarlaşdırılıb. Bir neçə gündən sonra Mikoyanın canfəşanlığı sayəsində Tevosyan Yaponiyaya səfir göndərilib. Əslində bu təyinat Tevosyan üçün sürgün sayılıb. Tevosyan Yaponiyada uzun müddət işləyə bilməyib. Xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkən sabiq nazir 1958-ci ildə, 56 yaşında vəfat edib.
Qeyd edək ki, sovet dövründə “qəhrəman” Tevosyanın Şuşada büstü qoyulub. Bəli, sovet dövründə. Müstəqil Azərbaycanın dövründə isə həmin büst tarixin zibilxanasına atılıb.
- Pensiyadayam, memuarlarımı yazıram, sürprizlər olacaq –ETİBAR MƏMMƏDOV
2 aprel 2025 15:01
- Vəkil Qаrаbаğ veterаnını TƏBRİK ETDİ
2 aprel 2025 13:00
- 1 aprel -Gülüş günü- dür
1 aprel 2025 11:12
- Almaniya Azərbaycandan üzr istədi
1 aprel 2025 09:22
- Sabahdan iş günləri başlayır
31 mart 2025 19:39
- Ramazan İnsanlığın bayramıdır - Millət vəkili Cavanşir Feyziyev
31 mart 2025 13:09
- Azərbaycanın ən yaşlı kişisi VƏFAT ETDİ
31 mart 2025 12:28
- İmamoğlunun telefonu araşdırıldı- GÖRÜN NƏLƏR ORTAYA ÇIXDI
31 mart 2025 01:31
- Bayramdan sonra ilk DƏRS GÜNÜ
31 mart 2025 01:20
- 31 Mart soyqırımından 107 il ötür
31 mart 2025 00:30
- Lalə Şövkətin infarktdan sonrakı durumu ....
02 aprel 15:29
- Pensiyadayam, memuarlarımı yazıram, sürprizlər olacaq –ETİBAR MƏMMƏDOV
02 aprel 15:01
- Prezidentlər təkbətək görüşdü - Yenilənir - Foto
02 aprel 13:26
- Vəkil Qаrаbаğ veterаnını TƏBRİK ETDİ
02 aprel 13:00
- Hakimlə prokurorun adından da pul alıbmış - İlknurun ikinci cinayəti
02 aprel 12:28
- Azərbaycanın 5 şahmatçısı Avropa çempionatına qələbə ilə başladı
02 aprel 12:15
- 1 aprel -Gülüş günü- dür
01 aprel 11:12
- Almaniya Azərbaycandan üzr istədi
01 aprel 09:22
- Xanım şahmatçılarımız AÇ-də mübarizə aparacaq
31 mart 21:05
- Sabahdan iş günləri başlayır
31 mart 19:39
- Prezident Pezeşkianla danışdı
31 mart 15:23
- 334 АTOM bombası gücündə idi… - ŞOK
31 mart 14:44
- Tacikistan, Qırğızıstan və Özbəkistan sərhəd sazişi imzaladı
31 mart 14:16
- Ramazan İnsanlığın bayramıdır - Millət vəkili Cavanşir Feyziyev
31 mart 13:09
- Eldar Əzizovun qudası bizi blokadada saxlayır: Evimizə pəncərədən girib-çıxırıq — VİDEO/FOTOLAR
31 mart 12:46
- Azərbaycanın ən yaşlı kişisi VƏFAT ETDİ
31 mart 12:28
- İlham Əliyev Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə bağlı paylaşım etdi (FOTO)
31 mart 11:35
- Keçmiş MTN rəhbərliyinin müflis etdiyi iş adamı ÖLDÜ
31 mart 11:22
- Xankəndinin mərkəzindəki -EDАM OTАĞI- ndan DƏHŞƏTLİ GÖRÜNTÜLƏR - VİDEO
31 mart 11:00
- Azərbaycanda KOLLECLƏR lazımdırmı ?
31 mart 01:41
- İmamoğlunun telefonu araşdırıldı- GÖRÜN NƏLƏR ORTAYA ÇIXDI
31 mart 01:31
- Bayramdan sonra ilk DƏRS GÜNÜ
31 mart 01:20
- Tramp üçüncü dəfə prezident olmaq istəyir
31 mart 00:58
- Hamı bu məktəblidən danışır VİDEO
31 mart 00:40
- 31 Mart soyqırımından 107 il ötür
31 mart 00:30
- Avropa və Afrika bizim, Hindistan, İran sizin - Hitler Molotovla bazarlaşmaq istəyib
31 mart 00:10
- 1940 və ya -BORC- Daşqın Məmmədovun hekayəsi
30 mart 23:56
- Bakıda ERMƏNİ MÜĞƏNNİNİN konserti keçiriləcək
30 mart 23:35
- Ziyad Səmədzadə dedi ki, fabrikin 51 faizini mənim adıma keçir, razılaşmadım və məni MTN həbs etdi...VİDEO
30 mart 23:02
- Azərbaycan qadınları dünyanın ən sağlam qadınları sırasında - Qlobal araşdırma
30 mart 22:45